Một cuộc bắt giữ ở phía bên kia rừng

Lâm Trực@

Tôi vẫn thường nghĩ rằng, trong thế giới này có những con người đi rất xa khỏi lương tri của mình. Họ đi xa đến mức tưởng rằng sẽ không bao giờ phải quay đầu lại. Nhưng rồi đến một ngày, số phận – cái bàn tay lặng lẽ nhưng kiên nhẫn – vẫn tìm thấy họ.

Tin từ phía Nam Phi cho biết Chu Đăng Khoa, người đàn ông từng được gọi bằng cái tên hào nhoáng “Michael Chu” hay “đại gia kim cương”, đã bị cảnh sát bắt giữ. Một cái tên từng xuất hiện trong nhiều câu chuyện thì thầm về những chuyến hàng bí mật, những chuyến bay đêm, và những chiếc sừng tê giác biến mất khỏi châu Phi để xuất hiện đâu đó trên những thị trường đen ở châu Á.

Người ta nói rằng ông ta bị xem là mắt xích quan trọng, thậm chí là kẻ cầm đầu của một mạng lưới buôn bán động vật hoang dã xuyên lục địa. Những thứ được trao đổi trong mạng lưới ấy không phải vàng bạc, không phải kim cương. Đó là sừng tê giác, là xương hổ, là phần còn lại của những sinh linh từng sống giữa rừng già.

Ở tỉnh North West của Nam Phi có một trang trại mang cái tên khá bình yên: Voi Game Lodge. Trên giấy tờ, đó là nơi nuôi nhốt tê giác và hổ hợp pháp. Nhưng theo cáo buộc của các nhà điều tra, chính nơi ấy lại bị biến thành một vỏ bọc tinh vi cho những chuyến hàng đi vào thị trường chợ đen.

Câu chuyện còn lạ lùng hơn khi người ta phát hiện một vụ “cướp” ngay tại trang trại đó. Chín mươi tám chiếc sừng tê giác được báo là bị lấy đi. Nhưng rồi các điều tra viên cho rằng vụ cướp ấy có thể chỉ là một màn kịch được dàn dựng để hợp thức hóa việc tuồn hàng ra ngoài.

Chu Đăng Khoa đã rời Việt Nam sang Nam Phi từ cuối năm 2023, trong thời điểm gia đình ông bắt đầu vướng vào những cuộc điều tra liên quan đến các cáo buộc kinh tế. Có lẽ ông nghĩ rằng một vùng đất xa xôi sẽ đủ rộng để che giấu mình.

Nhưng thế giới bây giờ không còn rộng như trước nữa.

Theo Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên, việc bắt giữ này là một bước tiến quan trọng trong nỗ lực quốc tế nhằm triệt phá các đường dây buôn bán động vật hoang dã. Sau nhiều năm theo dõi và phối hợp giữa các cơ quan thực thi pháp luật ở nhiều quốc gia, người ta cuối cùng cũng lần ra dấu vết của một trong những mắt xích lớn của mạng lưới này.

Những người làm công tác bảo tồn gọi đó là chiến thắng của công lý. Và có lẽ họ có lý.

Bởi trong cuộc chiến chống lại nạn buôn bán động vật hoang dã, điều khó khăn nhất không chỉ là bắt giữ một vài kẻ cầm đầu. Khó hơn nhiều là làm cho con người hiểu rằng mỗi món hàng trong những đường dây ấy đều bắt đầu bằng một cái chết trong rừng.

Một con tê giác bị cưa sừng.

Một con hổ bị lấy xương.

Một khoảng rừng trở nên im lặng hơn.

Và rồi ở một nơi rất xa, có người sẵn sàng trả tiền cho những thứ ấy.

Cho nên, câu chuyện về Chu Đăng Khoa có thể khép lại bằng một cuộc bắt giữ. Nhưng câu chuyện lớn hơn – câu chuyện về lòng tham của con người và sự mong manh của thiên nhiên – thì vẫn còn đó, chưa bao giờ thực sự kết thúc.