Phong tỏa 3.000 tỷ đồng: Khi những “nhà máy rửa tiền” mọc lên giữa các khu đô thị

Lâm Trực@

Trước đây, những sòng bạc thường cần một căn phòng kín, một bộ bài, vài con bạc và một kẻ cầm cái. Còn bây giờ, cả một đế chế cờ bạc có thể vận hành trong những căn hộ sang trọng, nơi nhân viên làm việc theo ca như ở doanh nghiệp, chỉ khác sản phẩm họ tạo ra không phải hàng hóa mà là những dòng tiền bẩn được “tẩy trắng” bằng công nghệ.

Hơn 3.000 tỷ đồng bị phong tỏa, hơn 2.000 tài khoản ngân hàng bị khóa, 28 đối tượng bị bắt tạm giam. Đó không đơn thuần là kết quả của một chuyên án lớn do Công an thành phố Hải Phòng triệt phá, mà còn là bức tranh khá đầy đủ về cách tội phạm công nghệ cao đang vận hành trong thời đại số.

Đối tượng Huang Limin, quốc tịch Trung Quốc (Lão Hoàng) và Lê Trung Hiếu. Ảnh: Công an Tp.Hải Phòng.

Điều đáng chú ý nhất của vụ án không nằm ở số tiền khổng lồ hay số lượng đối tượng bị bắt, mà ở mô hình hoạt động của cả đường dây. Không còn những tụ điểm cờ bạc ồn ào, không còn những cuộc giao dịch lén lút ngoài đường phố. Thay vào đó là các căn hộ cao cấp tại Vinhomes Ocean Park, nơi các đối tượng thuê làm “văn phòng”, chia nhân sự thành ba ca, vận hành liên tục 24 giờ mỗi ngày như một trung tâm tài chính thực thụ.

Đó là một “doanh nghiệp ngầm” đúng nghĩa.

Người thì phụ trách mở tài khoản ngân hàng. Người chuyên tiếp nhận dòng tiền. Người làm nhiệm vụ mua bán tiền điện tử. Người theo dõi công nợ. Người báo giá. Người quản lý khách hàng. Tất cả đều được điều hành từ xa thông qua các nhóm Telegram khép kín. Nếu chỉ nhìn vào sơ đồ tổ chức, không ít người sẽ lầm tưởng đây là một công ty fintech hiện đại, chỉ có điều sản phẩm của họ là hợp pháp hóa tiền từ cờ bạc xuyên quốc gia.

Đó cũng là điều khiến nhiều người phải suy nghĩ.

Tội phạm ngày nay không còn dựa chủ yếu vào dao, súng hay bạo lực. Chúng tuyển dụng nhân sự, xây dựng quy trình, phân cấp quản trị, chuẩn hóa nghiệp vụ và tận dụng triệt để những thành tựu của công nghệ tài chính. Cái nguy hiểm không phải ở việc chúng tinh vi hơn, mà ở chỗ chúng ngày càng giống một doanh nghiệp hợp pháp.

Trong chuyên án này, Lê Trung Hiếu được giao tiếp nhận tiền từ hoạt động đánh bạc rồi nhanh chóng chuyển thành USDT để xóa dấu vết trước khi chuyển vào ví điện tử của các đối tượng cầm đầu. Đằng sau Hiếu còn là cả một mạng lưới hàng chục đầu mối giao dịch tiền số hoạt động với quy mô cực lớn.

Đáng chú ý là trường hợp Hoàng Hải Vân, người bị xác định là một trong những đầu mối giao dịch USDT lớn trên thị trường tự do. Mỗi ngày, đối tượng thực hiện giao dịch từ 7 đến 10 triệu USDT qua nhiều ví điện tử khác nhau và định kỳ thay ví mới hằng tuần nhằm cắt đứt dấu vết.

Đó không còn là những giao dịch nhỏ lẻ của vài cá nhân am hiểu công nghệ. Đó là một hệ thống tài chính ngầm với quy mô đủ lớn để luân chuyển hàng nghìn tỷ đồng.

Có một chi tiết rất đáng suy ngẫm trong hồ sơ vụ án.

Các đối tượng còn biên soạn sẵn tài liệu “Hỏi – Đáp” hướng dẫn thành viên cách trả lời khi bị công an kiểm tra, triệu tập hoặc điều tra. Nghĩa là ngay cả phương án đối phó với pháp luật cũng đã được chuẩn hóa thành… giáo trình nội bộ.

Người ta vẫn nói doanh nghiệp muốn tồn tại phải có quy trình. Hóa ra tội phạm công nghệ cao cũng nghĩ như vậy.

Nhưng càng chuyên nghiệp bao nhiêu thì hậu quả xã hội mà chúng gây ra càng lớn bấy nhiêu. Những dòng tiền từ cờ bạc trực tuyến không chỉ làm giàu cho các ông trùm ở bên kia biên giới mà còn kéo theo vô số hệ lụy: tài khoản ngân hàng bị mua bán tràn lan, người dân vô tình hoặc cố ý tiếp tay bằng việc cho thuê tài khoản, tiền điện tử bị lợi dụng để che giấu nguồn gốc tài sản và hệ thống tài chính phải đối mặt với những rủi ro ngày càng phức tạp.

Điều đáng mừng là cơ quan điều tra không chỉ dừng lại ở việc bắt người mà còn đánh trúng “mạch máu” của tổ chức tội phạm: dòng tiền. Việc phong tỏa hơn 2.000 tài khoản tại 36 ngân hàng với tổng số dư trên 3.000 tỷ đồng cho thấy năng lực truy vết tài chính của lực lượng chức năng đang được nâng lên rõ rệt. Trong cuộc chiến với tội phạm công nghệ cao, bắt được người là quan trọng, nhưng chặn được tiền còn quan trọng hơn. Bởi nếu tiền vẫn chảy, tổ chức tội phạm rất nhanh sẽ tái sinh với những cái tên và gương mặt khác.

Vụ án ở Hải Phòng thêm một lần nhắc lại một thực tế rằng cờ bạc trực tuyến chưa bao giờ chỉ là vài cú nhấp chuột vô thưởng vô phạt. Đằng sau những ứng dụng, những nhóm Telegram hay những đồng tiền số tưởng như vô tri là cả một ngành công nghiệp phạm pháp được tổ chức bài bản, có phân công, có công nghệ, có tài chính và có cả những “quy trình quản trị” không khác gì doanh nghiệp.

Và cũng như nhiều chuyên án lớn gần đây, bài học lớn nhất không nằm ở con số hàng nghìn tỷ đồng bị phong tỏa, mà ở thông điệp rất rõ ràng: dù tội phạm có khoác lên mình chiếc áo công nghệ hiện đại đến đâu, có biến tiền mặt thành tiền số hay dựng lên những “nhà máy rửa tiền” giữa các khu đô thị, thì khi pháp luật lần theo được dòng tiền, mọi lớp ngụy trang rồi cũng sẽ bị bóc tách. Chính những đồng tiền tưởng đã được xóa dấu vết lại trở thành chứng cứ đưa cả đường dây ra trước công lý.