Hai tiếng nổ ở Tằng Loỏng và cái giá của sự lơ là

Lâm Trực@

Trưa nay đọc tin mà lạnh người.

Khoảng 12h22 ngày 23/2, tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng (Lào Cai), nhà máy phốt pho của Công ty TNHH Phốt Pho Vàng Việt Nam bất ngờ xảy ra hai tiếng nổ lớn. Khói bốc cao hàng chục mét, phủ kín một góc khu công nghiệp như một đám mây xám nặng trĩu. Đến khoảng 13h10, lực lượng chức năng phát hiện một thi thể trên mái tôn khu vực kho thành phẩm. Nạn nhân là anh Vàng Văn L., sinh năm 1991, quê Bắc Hà.

Thông tin ban đầu cho biết sự cố xảy ra tại lò sản xuất phốt pho. Nước trong bồn cạn, phốt pho bốc cháy rồi tràn xuống bồn an toàn phía dưới. Một phần mái tôn sập, nhiều thiết bị hư hỏng. Công an và các lực lượng liên quan đã có mặt ngay sau khi nhận tin báo, triển khai cứu hộ và khống chế đám cháy. Doanh nghiệp cho biết đang khắc phục hậu quả và cam kết không để hóa chất rò rỉ ra môi trường. Nguyên nhân cụ thể vẫn đang được điều tra.

Nghe người dân kể lại: hai tiếng nổ dội lên, rung nhẹ như ai đó nện búa vào không khí. Ở những khu công nghiệp hóa chất, âm thanh như thế không chỉ là “tiếng động”, mà là lời cảnh báo.

Phốt pho không phải thứ “đùa được”. Nó không hiền như bao xi măng, cũng không vô tri như sắt thép. Chỉ cần một khâu an toàn lỏng lẻo, một quy trình bị xem nhẹ, là lửa có thể bùng lên nhanh hơn cả tốc độ chúng ta kịp hối hận. Trong ngành công nghiệp nặng, nước trong bồn mà cạn đi, thì khoảng cách giữa “vận hành bình thường” và “thảm họa” mỏng hơn cả tờ giấy.

Chúng ta vẫn nói nhiều về tăng trưởng, về sản lượng, về những con số đẹp trên báo cáo. Nhưng mỗi tiếng nổ như ở Tằng Loỏng nhắc rằng phía sau các con số ấy là con người bằng xương bằng thịt. Một sinh mạng ra đi không thể quy đổi thành tấn hàng hay tỷ đồng doanh thu.

Tai nạn lao động đôi khi được gọi là “rủi ro nghề nghiệp”, nghe nhẹ như một cơn mưa bất chợt. Nhưng với hóa chất công nghiệp, rủi ro không phải là chuyện trời cho. Nó là hệ quả của quy trình, của giám sát, của trách nhiệm. Nếu hệ thống an toàn được thiết kế và thực thi đúng mức, nhiều “tai nạn bất ngờ” thực ra có thể phòng ngừa.

Sự việc ở Lào Cai là hồi chuông không chỉ cho một doanh nghiệp, mà cho tất cả những nơi đang vận hành dây chuyền hóa chất, luyện kim, năng lượng. Đừng để an toàn lao động trở thành khẩu hiệu treo tường. Đừng để bồn nước chỉ được kiểm tra khi… đã quá muộn.

Tăng trưởng mà đánh đổi bằng mạng người thì cái giá ấy quá đắt. Và tiếng nổ hôm nay không nên chỉ là một bản tin lướt qua trên newsfeed. Nó nên là lời nhắc: với công nghiệp nặng, lơ là một phút có thể trả giá bằng cả cuộc đời.